Czym jest BO

Nazwa „budżet obywatelski” jest tożsama z nazwą „budżet partycypacyjny”. W niniejszej broszurze będziemy się częściej posługiwać tą pierwszą nazwą, która jest bardziej upowszechniona w naszym kraju.

Budżet obywatelski jest to wydzielona część budżetu miasta lub gminy, o którym decydują mieszkańcy. Mieszkańcy również proponują cele, na których realizację mają być przeznaczone środki finansowe. Istotne dla realizacji budżetu obywatelskiego jest stała komunikacja między władzami samorządowymi a mieszkańcami. Pomysły i projekty mieszkańców powinny być zgodne z zadaniami realizowanymi przez dany samorząd, np. fundusze samorządu nie mogą być przeznaczane na remont odcinka drogi zarządzanej przez podmiot zewnętrzny.

Współdecydowanie o przeznaczeniu pieniędzy z budżetu miasta lub gminy jest prawem mieszkańców ponieważ to między innymi z naszych podatków pochodzą środki finansowe będące dochodami jednostek samorządowych. Sami mieszkańcy często lepiej dostrzegają potrzeby lokalnych społeczności w swoim miejscu zamieszkania (osiedle, ulica, wieś), jak również potrafią wykorzystać środki w sposób bardziej efektywny, poprzez realizację wybranych projektów.

Udział mieszkańców w decydowaniu o przeznaczeniu środków finansowych w danym mieście (gminie) przynosi wiele korzyści. Chyba najważniejszą wartością budżetu obywatelskiego jest to, że przyczynia się on do rozwoju aktywności społecznej i zainteresowania sprawami lokalnymi. Społeczność lokalna staje się podmiotem a nie  biernym obserwatorem działań realizowanych przez władze. Wprowadzenie budżetu obywatelskiego przyczyniło się w niektórych miastach do znacznego zmniejszenia zjawiska korupcji, ponieważ mieszkańcy lub ich przedstawiciele posiadają kontrolę nad realizacją inwestycji. Dyskusje i debaty publiczne informują wadze samorządowe o istotnych potrzebach społecznych i o tym, które z nich należy zaspokoić w pierwszej kolejności.